Rebelse Ritmes

Rebelse ritmes_1605Hoe jazz & literatuur elkaar vonden

Het verhaal van de jazz is het verhaal van de twintigste eeuw. Dat verhaal begint in het diepe zuiden van de Verenigde Staten, maar na de beslissende rol van Amerika in de Eerste Wereldoorlog verovert de jazz ook al snel het oude continent. Europa trekt zich na de oorlog in razende vaart op gang op het rebelse ritme van de nieuwe muziek uit Amerika. Jazz is plots overal: in de danszalen, in de theaters, op straat en in de politiek. Jazz staat na WO I voor vernieuwing, bevrijding en hervorming, en de muziek zou ook in de decennia die daarop volgden altijd voor een opstandig geluid blijven zorgen. Geen toepasselijker soundtrack voor de politieke en culturele geschiedenis van de twintigste eeuw dan de jazz. En nergens is de invloed van de jazz op de dromen en de angsten van de Europeanen uitvoeriger beschreven dan in de literatuur van die periode. Daarom heb ik in Rebelse ritmes een avontuurlijke zoektocht ondernomen door een eeuw jazz en jazzy literatuur.

Hoe hebben ragtime, bebop en freejazz schrijvers als Paul van Ostaijen, Hermann Hesse, Remco Campert en Roddy Doyle aangezet tot verrassende vormen en swingende vertellingen? En hoe komt het dat de rebelse jazz in staat was om heel Europa op de dansvloer te krijgen en de mensen in tijden van politieke onrust telkens weer te verleiden tot ongehoorzaamheid en opstand?

Die vragen hebben intrigerende verhalen opgeleverd. Verhalen over jazzlieutenant James Reese Europe in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog, over furieuze futuristen die vonden dat de jazz Italiaans was (of moest worden), over Joseph Goebbels’ swingband, over kibbelende existentialisten, over de presidentiële campagne van Dizzy Gillespie, over een jazzy droomwereld achter het IJzeren Gordijn en over de herschrijving van de Amerikaanse geschiedenis na 9/11.

10_logo
Naast het boek was er ook de radioreeks Rebelse ritmes. 20 afleveringen lang stond ik stil bij deze en vele andere verhalen en natuurlijk laat ik de muziek horen die daarbij past. In november 2012 werd er elke werkdag een aflevering uitgezonden in Babel op Klara.

Bestel Rebelse ritmes
hier.